Ambalajın Ortaya Çıkış Hikayesi

Günümüzde kim alışverişin hayatının önemli bir parçasını oluşturmadığını iddia edebilir ki? Hepimiz gün içinde bir şekilde kendimizi bir şeyler satın alırken buluyoruz. Eve erzak alışverişi yapmaktan tutun da Çin’den anahtarlık siparişi vermeye kadar… Nihayetinde satın aldığımız tüm ürünler ilgi çekici küçük kutular ya da bizi daha açmadan mutlu eden farklı paketlerle birlikte geliyor.

Hayatımızın her alanına sızmış olan ambalajların nasıl ve nereden geldiğini hiç merak ettiniz mi?

Aslına bakarsanız paketleme en temel haliyle insanlığın varoluşundan beri hayatımızın içinde. Ancak önemini ve dünya çağında yayılmasını Sanayi Devrimi’ne dayandırmak en doğrusu. Özellikle bu dönemden sonra altın çağını yaşayacak olan ambalajın nasıl geliştiğine beraberce göz atalım.

Tarihsel Gelişim Süreci

• Paketlemenin temelleri milattan önce 5000 ile 3500 yılları arasında atıldı. Avcı-toplayıcı/göçebe bir hayat süren ilk insanların yiyecekleri uzun süre korumak ve eşyalarını bir yerden bir yere taşımak için bazı yöntemler icat etmeleri gerekiyordu. Bu uğurda denenen ilk saklama ürünlerinin ana maddeleri hayvan derileri, ağaçlar ve yapraklardı.
• Yerleşik düzene geçildiğinde ise biraz daha profesyonel adımlar atılmaya başlandı. Ağaç işlemeye fırsat bulunca sandık yapmaya, örgü örmeyi öğrenince ağaç yapraklarından sepetler ve çuvallar örmeye, kille uğraşmaya başlayınca hayvan derilerinden sağlam çantalar üretmeye başladılar. Böylece kullanılan malzemelerin kalitesi arttı ve insanlar yiyeceklerini ve mahsullerini kış ayları boyunca korumayı başardılar.
• Sonraki dönemlerde tüccarların daha uzak mesafelere iyi paketleme sayesinde bozulması daha zor yiyecekler ve malzemeler ile seyahat edebilir oluşu ticaretin gelişmesinde etkili oldu.
• Ahşap varillerin ortaya çıkışı dökme/sıvı yükler için kurtarıcı method haline geldi. Büyük miktarda kuru ve likit yük taşıma ve saklama sıkıntısını çözen variller bu dönemin en önemli icadı olarak karşılandı.
• Bir diğer önemli gelişme ise Uzak Doğu’dan geldi. Çin’de kağıdın icat edilişi çok kısa zamanda tüm dünyada paketlemede kağıdın ilk tercih olmasını sağladı.
• Sanayi Devrimi ile üretimden insan elinin neredeyse çekilmesi ve makineleşme üretimi hızlandırdı, haliyle üretimde bu atak yaşanırken paketleme teknolojisinin ve hızının aynı kalması beklenemezdi. Bu dönemde sektör taşımacılıkla, depo sistemi ile, gıda paketleme methodlarıyla ve birincil ambalaj malzemeleri ile tanıştı.
• 2.Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru alüminyum folyonun keşfiyle tek seferlik kullan-at ürünler paketleme için tercih edilmeye başlandı.
• Plastiğin paketleme alanına giriş yapmasıyla tüm dünyada paketleme algısı değişti. Polietilen (polyethylene) 1960larda dünyaya tanıtılır tanıtılmaz en çok kullanılan ambalaj malzemesi haline geldi.

Tüm bu yenilikler üreticilere fazlasıyla kolaylık sağladı ancak tüm bunlar olurken tüketim alışkanlıkları ve beklentiler değişmeye başladı. Tüketiciler ürünün içeriği kadar ambalaja ve şekle önem vermeye başladılar.

Böylece ürünlerin satışa hazırlanıp paketlenme şekilleri kökten değişti. Paketler küçülmeye, ambalajlar daha ilgi çekici olmaya başladı. Ürünün son tüketiciye daha basit ve kullanışlı bir şekilde ancak bir o kadar da özel hissettiren bir tasarımla sunulması gerektiği fikri kabul gördü.

20. yüzyılın sonlarına doğru internetin her eve girmesi ise işlere yepyeni bir boyut kazandırdı. E- ticaretin yükselişi ambalaj sektörünün önemini tüm dünyada arttırdı ve hala bunun yankıları sürüyor.

Artık ambalajın tüketicinin satın alma kararını etkileyen en önemli etkenlerden biri olduğu kabul ediliyor.Hatta satın alma noktasında satışı doğrudan etkilemesiyle pazarlamanın birinci aracı konumuna yükselmiş
durumda. Ambalaj sektörü de tüm bu gelişmeleri yakından takip ediyor ve değişen trendlere ayak uydurmak için yeni adımlar atmaktan çekinmiyor. Böyle giderse sektör bize takip etmemiz gereken daha çok gelişme yaşatacak gibi görünüyor.